OʻZBEK HUQUQSHUNOSLIK TERMINOLOGIYASIDA KOʻPMAʼNOLILIK VA QARAMA-QARSHILILIK
##semicolon##
lingvistika, leksika, yuridik terminologiya, polisemiya, antonimiya, sinonimiya, huquqiy matn, terminologik tizim, koʻp maʼnolilik##article.abstract##
Mazkur maqolada oʻzbek yuridik terminologiyasida polisemiya va antonimiya hodisalarining shakllanishi, rivojlanishi hamda amaliy qoʻllanish xususiyatlari atroflicha tahlil qilingan. Yuridik terminlarning koʻp maʼnoliligi, ularning semantik tarkibi, mazmuniy munosabatlari va huquqiy matnlarda namoyon boʻlish shakllari lingvistik hamda funksional nuqtayi nazardan yoritilgan. Xususan, ayrim yuridik terminlarning bir vaqtning oʻzida turli huquq sohalarida qoʻllanishi natijasida yuzaga keladigan maʼno kengayishi va terminologik polisemiya masalalari misollar asosida tahlil qilingan. Shu bilan birga, huquqiy munosabatlarni aniq ifodalashda qarama-qarshi maʼnoli terminlar – antonimlarning oʻrni, ularning huquqiy kategoriyalar va tushunchalarni farqlashdagi ahamiyati koʻrsatib berilgan. Maqolada yuridik terminlar tizimida sinonimiya, antonimiya va polisemiya hodisalarining oʻzaro bogʻliqligi, ularning huquqiy nutq aniqligi va uslubiy taʼsirchanlikni taʼminlashdagi vazifasi ilmiy jihatdan asoslangan. Shuningdek, yuridik terminologiyani meʼyorlashtirish, huquqiy hujjatlarda bir xil terminlardan izchil foydalanish hamda huquqiy kommunikatsiya samaradorligini oshirishda terminlarning semantik xususiyatlarini chuqur oʻrganish zarurligi taʼkidlangan. Tadqiqot natijalari oʻzbek yuridik terminologiyasining nazariy va amaliy masalalarini oʻrganishda, shuningdek, yuridik til madaniyatini takomillashtirishda muhim ahamiyat kasb etishi qayd etilgan.
##plugins.themes.default.displayStats.downloads##
##submission.citations##
Ahmedov, G‘., & Bektemirov, H. (2002). Ruscha-o‘zbekcha yuridik atamalar lug‘ati [Russian-Uzbek legal terminology dictionary]. Adolat.
Gulyamova, G. (2019). Relationships of legal terms. European Journal of Research and Reflection in Educational Sciences, 7(11).
Khizhnyak, S. P. (2022). Yuridicheskiy perevod kak vid spetsialnogo perevoda [Legal translation as a type of specialized translation]. Bulletin of Perm National Research Polytechnic University. Problems of Linguistics and Pedagogy, (3), 20–30.
Ko‘chimov, Sh. N. (1996). O‘zbekiston Respublikasida qonunchilik texnikasi [Legislative drafting technique in the Republic of Uzbekistan]. Academy of the Ministry of Internal Affairs of the Republic of Uzbekistan.
Ko‘chimov, Sh. N. (2013). Yuridik til nazariyasi va amaliyoti [Theory and practice of legal language]. University of World Economy and Diplomacy.
Ko‘chimov, Sh. N. (2022). Qonun tili lingvistikasi [Linguistics of legal language]. TSUL Publ.
Mahmudov, N. M., Ko‘chimov, Sh. N., & Sharipova, N. Y. (2021). Yuridik terminlarning ruscha-o‘zbekcha lug‘ati [Russian-Uzbek dictionary of legal terms]. Zamin Publ.
Mahmudov, N., Madvaliyev, A., Mahkamov, N., & Aminov, A. (1990). O‘zbek tilida ish yuritish [Office administration in the Uzbek language]. Uzbek Soviet Encyclopedia.
Najimov, M. K., & Saydullayev, Sh. A. (2008). Qonunchilik texnikasi [Legislative drafting technique]. TSIL Publ.
Pigolkin, A. S. (1998). Yazyk zakona [The language of law]. Legal Literature.
Rahmonqulov, H., R. (2003). Yuridik atamalar qomusiy lug‘ati [Encyclopedic dictionary of legal terms]. Adolat.
Rasulmuhamedova, D. T. (2019). “Huquqshunoslikda til ko‘nikmalari integratsiyasi” moduli bo‘yicha o‘quv-uslubiy majmua [Educational and methodological complex for the module “Integration of language skills in jurisprudence”]. TSUL Publ.
Rustamboyev, M. H., Sharipov, R. H., & Sattarov, T. Q. (2003). O‘zbekiston Respublikasi jinoyat va jinoyat-protsessual kodekslari terminlarining o‘zbekcha-ruscha-inglizcha lug‘ati [Uzbek-Russian-English dictionary of terms of the Criminal and Criminal Procedure Codes of the Republic of Uzbekistan]. TSIL Publ.
Tojikhonov, U. (Ed.). (2001). Yuridik ensiklopediya [Legal encyclopedia]. Sharq.
Yatsyuk, T. A. (1992). Terminologiya i diskurs prava [Terminology and legal discourse]. Fan.
