PREZIDENT VA HUKUMAT MUNOSABATLARINING KONSTITUTSIYAVIY-HUQUQIY ASOSLARI: XORIJIY DAVLATLAR TAJRIBASI HAMDA OʻZBEKISTON MODELI

##article.authors##

##semicolon##

Prezident – Hukumat muvozanati, davlat boshqaruvi shakli, ijro hokimiyati, Bosh vazir instituti, vakolatlar taqsimoti, Hukumat tarkibini shakllantirish, Hukumat isteʼfosi, ishonchsizlik votumi

##article.abstract##

Ushbu maqolada dunyoning 129 ta davlati konstitutsiyaviy matnlari Prezident va Hukumat oʻrtasidagi vakolatlar taqsimoti nuqtayi nazaridan tizimli hamda qiyosiy-huquqiy tahlil qilingan. Tadqiqotning geografik koʻlami Yevropa, Osiyo, Shimoliy va Janubiy Amerika, Afrika hamda Okeaniya qitʼalarini qamrab olib, tanlovga faqat yozma (kodifikatsiyalangan) konstitutsiyaga ega boʻlgan respublika shaklidagi davlatlar kiritilgan. Metodologik asos sifatida konstitutsiyaviy matnlarning bevosita deskriptiv tahlili, foizli taqsimlash hamda belgilangan mezonlar oʻrtasidagi korrelyatsiyaviy bogʻliqliklarni aniqlash metodlaridan foydalanilgan. Global tajriba yangi tahrirdagi Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi normalari bilan qiyoslanib, milliy davlat boshqaruvi modelining oʻziga xos jihatlari ochib berilgan. Tadqiqot yakunida davlat boshqaruvi shaklini tizimli klassifikatsiya qilish imkonini beruvchi konstitutsiyaviy-huquqiy mezonlarga aniqlik kirtilib, tegishli xulosalar shakllantirilgan.

##plugins.themes.default.displayStats.downloads##

##plugins.themes.default.displayStats.noStats##

##submission.citations##

Cheibub, J. A. (2007). Presidentialism, parliamentarism, and democracy. Cambridge University Press.

Cheibub, J. A., Elkins, Z., & Ginsburg, T. (2014). Beyond presidentialism and parliamentarism. British Journal of Political Science, 44(3), 515–544.

Cornell, S. E. (Ed.). (2022). Constitutional reform in Uzbekistan: A symposium. Central Asia-Caucasus Institute & Silk Road Studies Program.

Elgie, R., & Moestrup, S. (2011). Semi-presidentialism: Sub-types and democratic performance. Oxford University Press.

Freeman, M. (2000). Constitutional framework and fragile democracies. The International Journal of the Humanities, 1(2), 251–265.

Fruhstorfer, A., & Passarelli, G. (2020). President and assemblies – 25 years after. Government and Opposition, 55(1), 1–6.

Gulyamov, S. S. (2025). Konstitutsionnye preobrazovaniya v Uzbekistane (1992–2023) [Constitutional transformations in Uzbekistan (1992–2023)]. Bulletin of the Institute of Law of the Bashkir State University, (4), 88–101.

Khamedov, I. A. (2024). National and international vectors of the constitutional reform in Uzbekistan. European and Asian Law Review, 7(1), 74–80.

Linz, J. J. (1990). The perils of presidentialism. Journal of Democracy, 1(1), 51–69.

Martyniuk, R., Datsiuk, O., Romanov, M., & Irkha, Y. (2023b). Does a ‘super-presidency’ exist in a semi-presidential system? Constitutional Law Review, (2), 125–137.

Martyniuk, R., Datsiuk, O., Romanov, M., & Khomych, T. (2023a). Post-Soviet super-presidentialism: Variations on a theme. Constitutional Law Review, (4), 53–65.

Partlett, W. (2018). Postsovetskoe superprezidentstvo [Post-Soviet super-presidentialism]. Comparative Constitutional Review, 27(3), 103–123.

Republic of Uzbekistan. (2023). Constitution of the Republic of Uzbekistan. Lex.uz. https://lex.uz/docs/6445145

Samuels, D., & Shugart, M. S. (2010). Presidents, parties, and prime ministers. Cambridge University Press.

Sartori, G. (1997). Comparative constitutional engineering. NYU Press.

Sedelius, T., & Mashtaler, O. (2013). Two decades of semi-presidentialism. East European Politics, 29(2), 109–134.

Shugart, M. S., & Carey, J. M. (1992). Presidents and assemblies. Cambridge University Press.

Skach, C. (2007). The “newest” separation of powers: Semipresidentialism. International Journal of Constitutional Law, 5(1), 93–121.

##submission.downloads##

##submissions.published##

2026-07-10