OʻZBEKISTON QONUNCHILIGIDA PROTSESSUAL MUDDATLAR BILAN BOGʻLIQ HUQUQIY MUAMMOLARNI BARTARAF ETISH

##article.authors##

##semicolon##

protsessual muddatlar, sud tizimini raqamlashtirish, “E-SUD”, elektron sud yurituvi, elektron monitoring, videokonferensaloqa, sud hujjatlari ijrosi

##article.abstract##

Mazkur maqolada Oʻzbekiston sud tizimida raqamlashtirish jarayonining shakllanish bosqichlari va uning fuqarolik sud ishlarini yuritishda protsessual muddatlarga rioya etilishiga taʼsiri tahlil qilingan. Tadqiqotda 2012-yildan boshlab sud tizimiga axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini joriy etish boʻyicha qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlar, 2013-yilda “E-SUD” milliy elektron sud xizmatlari tizimining yaratilishi va keyingi yillarda “my.sud.uz”, “stat.sud.uz”, “sud.ijro.uz” kabi platformalar orqali raqamli xizmatlarning yanada kengaytirilishi koʻrib chiqilgan. Maqolada raqamli texnologiyalar sud ishlarini koʻrib chiqish muddatlarini qisqartirish, inson omili bilan bogʻliq xatoliklarni kamaytirish hamda elektron monitoring va avtomatlashtirilgan xabarnomalar orqali protsessual intizomni kuchaytirishga xizmat qilayotgani asoslab berilgan. Shu bilan birga, ayrim hududlarda texnik infratuzilmaning yetishmasligi, xodimlarning raqamli koʻnikmalari pastligi, idoralararo integratsiyaning zaifligi hamda elektron hujjatlar va dalillar bilan ishlash boʻyicha normativ bazaning toʻliq shakllanmaganligi kabi mavjud muammolar muddatlar buzilishi xavfini saqlab qolayotgan omillar sifatida koʻrsatib oʻtilgan. Tadqiqot yakunida “E-SUD” tizimiga protsessual muddatlarni avtomatik nazorat qiluvchi monitoring modulini joriy etish, maxsus “Elektron sud yurituvi toʻgʻrisida”gi qonunni qabul qilish, infratuzilmani mustahkamlash va raqamli koʻnikmalarni oshirish boʻyicha takliflar ilgari surilgan.

##plugins.themes.default.displayStats.downloads##

##plugins.themes.default.displayStats.noStats##

##submission.citations##

1. Cabinet of Ministers of the Republic of Uzbekistan. (2012, December). Resolution No. 346. https://lex.uz

2. International Commission of Jurists. (2011). Sud ishini adolatli koʻrib chiqishga oid xalqaro standartlar va Oʻzbekiston Respublikasi jinoyat protsessi: Huquqshunoslar uchun amaliy qoʻllanma [International standards on fair trial and the criminal process of the Republic of Uzbekistan: A practical guide for lawyers]. https://www.icj.org/wp-content/uploads/2013/07/Criminal-Process-in-Uzbekistan-Interactive.pdf

4. Mirziyoyev, Sh. (2025, December). Oliy Majlisga va Oʻzbekiston xalqiga Murojaatnoma [Address to the Oliy Majlis and the people of Uzbekistan]. Official website of the President of the Republic of Uzbekistan. https://www.president.uz

5. Norma.uz. (2017). E-SUD elektron sudlov axborot tizimi [E-SUD electronic court information system].

6. Pirmatov, O. Sh. (2022). Elektron fuqarolik ishi (E-SUD) tizimida sud ishlarini boshqarish [Management of court cases in the electronic civil case (E-SUD) system]. Jurisprudence, 5.

7. President of Uzbekistan. (2012, August). Decree No. PD–4459. https://lex.uz

8. President of Uzbekistan. (2017, August). Resolution No. PR–3250. https://lex.uz

9. President of Uzbekistan. (2025, February 12). Decree No. UP-31. https://lex.uz/en/docs/-7696567

10. Republic of Uzbekistan. (2001, August 29). Law No. 258-II. https://lex.uz/en/docs/26477

11. Republic of Uzbekistan. (2018, January 22). Civil Procedural Code of the Republic of Uzbekistan. https://lex.uz/en/docs/3517337

12. Republic of Uzbekistan. (2025, June). Law No. LRU–1069. https://lex.uz

13. Supreme Court of the Republic of Uzbekistan. (2025). Statistical indicators on court activities. https://stat.sud.uz

14. Supreme Court of the Republic of Uzbekistan. (2026). Interactive services portal. https://my.sud.uz

15. United Nations Development Programme. (2016). “E-SUD” milliy elektron sudlov axborot tizimi: Foydalanuvchilar uchun amaliy qoʻllanma [E-SUD national electronic court information system: User guide]. https://www.undp.org/uz/uzbekistan/publications/e-sud-milliy-elektron-sudlov-axborot-tizimi-foydalanuvchilar-uchun-amaliy-qollanma

16. Uzbekistan National News Agency. (2025, September). Raqamlashayotgan sud tizimi: Adolat sari qoʻyilgan eng ishonchli qadam [Digitizing the judicial system: The most reliable step toward justice]. https://uza.uz

17. Xabibullayev, D. Y. (2017). Oʻzbekiston Respublikasining Fuqarolik protsessual kodeksini takomillashtirish yuzasidan ayrim fikr-mulohazalar [Some considerations on improving the Civil Procedure Code of the Republic of Uzbekistan]. In M. M. Mamasiddiqov (Ed.), Qonun ustuvorligini taʼminlash va sud-huquq tizimini yanada isloh qilishning ustuvor yoʻnalishlari [Priority directions for ensuring the rule of law and further reforming the judicial-legal system] (p. 173). Noshirlik yogʻdusi Publ.

18. Xabibullayev, D. Y. (2022). Fuqarolik sud ishlarini yuritishni raqamlashtirish istiqbollari: Milliy amaliyot va xorijiy tajriba tahlili [Prospects for digitalization of civil proceedings: Analysis of national practice and foreign experience]. https://old.sud.uz/0811-3/

19. Xabibullayev, D. Y. (2024). Fuqarolik sud ishlarini yuritishning protsessual muammolari [Procedural problems of civil proceedings]. (Doctor of Science dissertation). TSUL

##submission.downloads##

##submissions.published##

2026-04-10