MEROS HUQUQIY MUNOSABATLARIDA MEROSXO‘RLARNI ANIQLASH BILAN BOG‘LIQ MUAMMOLAR

##article.authors##

##semicolon##

meros huquqi, meros huquqiy munosabatlari, merosxoʻrlar, meros qoldiruvchi, universal huquqiy vorislik, vasiyatnoma, qonun boʻyicha vorislik, egasiz qolgan meros mol-mulk

##article.abstract##

Mazkur maqolada meros huquqiy munosabatlarida merosxoʻrlar tarkibini aniqlash bilan bogʻliq nazariy va amaliy muammolar tahlil qilingan. Yordamchi reproduktiv texnologiyalar natijasida shaxslarning mulkiy huquqlarining murakkablashuvi, meros tarkibiga kiruvchi obyektlar doirasining kengayishi, shuningdek, meros qoldiruvchining vafotidan keyin tugʻilgan shaxslarning huquqiy maqomi kabi omillar meros institutini rivojlantirishga yangicha yondashuvlarni taqozo etmoqda. Muallif huquqshunoslik ilmida meros huquqiy munosabatlarining subyektlari toʻgʻrisidagi mavjud qarashlarni qiyosiy tahlil qilib, Oʻzbekiston Respublikasi Fuqarolik kodeksi normalari asosida meros qoldiruvchining huquqiy munosabat subyekti sifatidagi maqomiga oid munozarali jihatlarni yoritib bergan. Maqolada meros huquqiy munosabatlarining subyektlarini majburiy subyektlar, ishtirok etuvchi shaxslar va koʻmaklashuvchi shaxslarga ajratgan holda tasniflash taklif etilgan. Shuningdek, merosxoʻrlar doirasining kengayishi, yuridik shaxslar merosxoʻrligining xususiyatlari, egasiz qolgan meros mol-mulkning taqdiri, bunday vaziyatlarda meros qoldiruvchining majburiyatlari boʻyicha kreditorlar manfaatlarini himoya qilish mexanizmlari yetarlicha aniq tartibga solinmaganligi koʻrsatilgan. Xorijiy davlatlar tajribasini tahlil qilish asosida egasiz qolgan meros mol-mulk davlat yoki fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organi tasarrufiga oʻtkazilganda meros qiymati doirasida kreditorlar oldidagi javobgarlikni belgilash zarurligi toʻgʻrisidagi taklif ilgari surilgan. 

##plugins.themes.default.displayStats.downloads##

##plugins.themes.default.displayStats.noStats##

##submission.citations##

1. Abramenkov, M. S., & Saraev, A. G. (2018). Nasledstvennoe pravo [Inheritance law]. Yurait.

2. Aleshina, A. V., & Kosovskaya, V. A. (2007). Nasledniki po zakonu i ocherednost ikh prizvaniya k nasledstvu v Rossiyskoy Federatsii i zarubezhnykh stranakh [Heirs by law and the order of their succession in the Russian Federation and foreign countries]. Society. Environment. Development, 1(14), 72–76.

3. Amirov, M. I. (2016). Sub’’ekty nasledstvennykh pravootnosheniy [Subjects of hereditary legal relations] (Conference presentation). Sovremenniye tendentsii razvitiya grazhdanskogo i grazhdanskogo protsessualnogo zakonodatelstva i praktiki ego primeneniya [Modern trends in the development of civil and civil procedural legislation and the practice of its application]. Kazan University Press.

4. Gasanov, Z. U. (2013). Naslednik kak sub’’ekt otnosheniy po nasledovaniyu: prava, obyazannosti, otvetstvennost [The heir as a subject in inheritance relations: rights, duties, responsibilities]. Scientific Notes of Kazan University, 155(4), 109–119

5. Grudtsyna, L. Yu. (2015). Spravochnik naslednika [Heirʼs handbook] (p. 280). Yustitsinform.

6. Kazantseva, A. Y. (2015). Teoriya nasledstvennogo i prichastnykh k nemu pravootnosheniy po grazhdanskomu pravu Rossiyskoy Federatsii [Theory of hereditary and related legal relations under the civil law of the Russian Federation] (Abstract of Doctoral dissertation). Tomsk State University.

7. Khisamov, V. R. (2015). Sravnitelnyy analiz nasledovaniya po zakonu Rossiyskoy Federatsii i Soedinennykh Shtatov Ameriki [Comparative analysis of inheritance under the laws of the Russian Federation and the United States of America] (Conference presentation). Problemy vnedreniya rezultatov innovatsionnykh razrabotok [Problems of implementation of the results of innovative developments]. Omega Science.

8. Kirillova, N. S. (2002). Nasledstvennoe pravootnoshenie [Hereditary legal relationship] [Abstract of PhD Dissertation]. Moscow State University.

9. Kotsyumbas, A. A. (2006). Chto takoe nasledstvo i kto takie nasledniki? [What is inheritance and who are the heirs?]. Bulletin of the Belgorod Law Institute of the Ministry of Internal Affairs of Russia, (1), 171–173.

10. Kunitsin, A. P. (2011). Pravo estestvennoe [Natural law] (p. 162). Moscow.

11. Limanskiy, G. S. (2006). Nasledstvennoe pravootnoshenie: teoretiko-metodologicheskie i prakticheskie problemy [Inheritance legal relationship: theoretical-methodological and practical problems] (Doctoral dissertation). Moscow State University.

12. Ministry of Justice of the Republic of Uzbekistan. (2013). Oʻzbekiston Respublikasining Fuqarolik kodeksiga sharh [Commentary on the Civil Code of the Republic of Uzbekistan]. Baktria Press.

13. Nurgaleev, R. M. (2016). Nasledstvennoe pravo v islame: [Inheritance law in Islam] (5th ed). Light of Islam. https://www.al-hakk.ru/upload/iblock/e0a/e0ab7f166ec07b9cccf6bdfc2b9e5ae0.pdf

14. Odilqoriyev, X. T. (2018). Davlat va huquq nazariyasi [Theory of state and law] (p. 299). Justice.

15. Pecheniy, O. P. (2014). Zashchita v nasledstvennykh pravootnosheniyakh [Protection in inheritance legal relations]. Inheritance Law, (2), 40.

16. Ramazanov, A. Kh., & Aliyeva, A. Kh. (2019). Nekotorye osobennosti regulirovaniya nasledstvennykh otnosheniy v musulmanskoy pravovoy sisteme [Some features of the regulation of inheritance relations in the Muslim legal system]. Law and Right, (3), 127–128.

17. Republic of Uzbekistan. (2025). Civil Code: Part two. https://lex.uz/docs/-180552

18. Salomatova, T. V. (2002). Nasledovaniye po zaveshaniyu i po zakonu [Inheritance by will and by law] (p. 5). Moscow: Os‑89.

19. Sergeev, A. P., & Tolstoy, Yu. K. (Eds.). (1999). Grazhdanskoe pravo. Chast 3 [Civil law. Part 3] (p. 510). Moscow.

20. Shirochenko, I. O. (2018). Rezhim “vymorochnogo imushestva” v mezhdunarodnom chastnom prave [Regime of “escheat property” in private international law]. Sustainable Development of Science and Education, (1), 92.

21. Tolstoy, Yu. K. (2003). Kommentariy k chasti tretey GK RF [Commentary to the third part of the Civil Code of the Russian Federation]. Avenue.

22. United Mexican States. (1928). Federal Civil Code. http://www.wipo.int/wipolex/ru/details.jsp?id=14507

23. Yaneva, R. R. (2009). Osobennosti rassmotreniya sudami del, svyazannykh s nasledovaniem [Features of court consideration of cases related to inheritance] (Candidate dissertation) (p. 227). Orenburg Institute (branch) of Moscow State Law Academy.

##submission.downloads##

##submissions.published##

2026-04-10